• Kaza Tespit Tutanağına Nasıl İtiraz Edilir? Anlaşmalı Tutanak İtirazı

Kaza tespit tutanağına itiraz edilir mi? Kaza tespit tutanağı itirazı nasıl yapılır? Anlaşmalı tutanak itirazı nedir?

Bir trafik kazası meydana geldiğinde kazanın oluş şekli hakkında anlaşırsanız polis çağırmadan kendi aranızda tutanak tutabilirsiniz. Bu durumda tutanakta kusuru siz değil sigorta şirketleri belirler.

Anlaşmalı tutanakta sigorta şirketlerinin belirlediği kusura itiraz prosedürüne aşağıdaki yazımıza tıklayarak ulaşabilirsiniz :

Anlaşmalı Tutanak İtirazı Nasıl Yapılır ?

Anlaşmalı Tutanak Nedir?

Anlaşmalı kaza tespit tutanağı, başka bir araç ile trafikte kaza yaptığınızda diğer araç sürücüsü ile tutanak doldurmak hususunda  ve olayın oluş şeklinde anlaştı iseniz polis çağırmanıza gerek olmadan düzenlediğiniz tutanaktır.Burada unutulmaması gereken en önemli husus bu tutanağın amacı tarafların aralarında kimin kusurlu olduğuna dair karar vermesini sağlamak değildir.

Bu tutanak esas olarak sigorta şirketleri açısından hüküm ifade eder dolayısıyla kazaya karışan sürücülerin tek yapması gereken olayın nasıl olduğunu açık bir biçimde anlatarak buna uygun bir kroki çizmektir.

1 Nisan 2008 tarihinde polis beklenmesi nedeniyle trafiğini tıkanmasını engellemek amacıyla yürürlüğe girmiş olup yalnızca araç hasarı ile sonuçlanan kazalarda, kaza yapanlar tutanak tanzim edebilirler,yaralamalı, ölümlü kaza ya da bariyere araç dışında başka bir şeye çarparak zarar verdiğinizde polisi aramaya devam etmelisiniz.

Tutanak Tutulduktan Sonra Ne olur?

Eğer araçların her ikisinin de sigortası yok ise tuttuğunuz tutanak pratikte bir anlam ifade etmez zira tutanağın amacı sigorta şirketlerinin kendi aralarında kusur durumunu belirlemesidir.Kusur oranları Trafik polisinin belirlediği oranlar ile aynı değildir  kazaya karışan her bir araç için %0, %50 ve %100 şeklindedir.Eğer sigorta şirketleriniz sizin tuttuğunuz tutanağa göre aralarında kusur konusunda mutabık kalır ise hasarınızı kusur durumuna göre kusurlu tarafın sigorta şirketinden talep edebilirsiniz.

Eğer sigorta şirketleriniz kendi aralarında kusur durumu hakkında üç iş günü içerisinde mutabık kalamazlar ise  kusur konusunda kesin karar verilmesi için talep Komisyona iletilir. Komisyon da üç  iş günü içerisinde kararını verir.

Kaza yaptığınız kişinin  sigorta şirketi de sizinki ile  aynı ise sizde  http://www.sbm.org.tr adresindeki “Online İşlemler Menüsü” altındaki “Kaza Tespit Tutanağı İtirazı” adımından kusur konusunda sigorta şirketince verilmiş karara itiraz edebilirsiniz.Eğer aynı değil ise sigorta şirketlerinin kendi aralarında mutabık kaldıkları sizi kusurlu gösteren karara sigorta şirketiniz itiraz eder ancak komisyon itirazı reddederse bu durumda sigorta şirketiniz açısından kesinleşir.

Hazine Müsteşarlığı tarafından yayımlanan, “Yalnız Maddi Hasarla Sonuçlanan Trafik Kazalarında Taraflarca Doldurulacak Kaza Tespit Tutanaklarına İlişkin 2007/27 sayılı Genelge” hükümlerine göre sigorta şirketlerinin, yokluklarında kusur oranında mutabık kalmaları sigortalı ve sürücüler ile mağdurlar yönünden bağlayıcı değildir.İddia edenler yönünden genel hükümlere göre aksini ispat mümkündür.Yani bu kusur oranı sadece sigorta şirketleriniz açısından bağlayıcıdır sizin açınızdan bir anlam ifade etmez ama sigorta şirketi sizin kusura yönelik itirazlarınızı da artık dinlemez.

Peki kusur oranının farklı olduğunu düşünüyorsanız bu durumda ne yapacaksınız ?

Komisyonun aleyhinize sonuçlandırdığı kazanızla ilgili itirazı, Sigorta Tahkim Komisyonu veya zararınızın durumuna göre asliye / ticaret  mahkemesine açacağınız tazminat davası yoluyla yapabilirsiniz.Bu durumda sizlere tavsiyem uzman bir avukata danışarak hareket etmenizdir talep edebileceğiniz bu durum değer kaybı / kar kaybı, manevi tazminat gibi salt araç zararının dışında kalan kısımların değerlendirilmesi açısından son derece önemlidir.Konu ile ilgili sormak istediğiniz hususları  mail yoluyla tarafımıza iletebilirsiniz.

Ya da dava açmadan önce Sulh Hukuk Mahkemesine başvurarak yeni bir kusur raporu alabilirsiniz bunun nasıl yapılacağı hakkında detaylı bilgi diğer yazımızda işlenmiştir.

Eğer aranızda anlaşamaz iseniz ya da anlaşmalı tutanak tutamayacağınız haller varsa en önemlisi ölümlü yaralamalı bir kaza ise yetkili trafik zabıtası ( Jandarma – Polis ) gelerek tutanak tutar.

Bu tutanağı uygulamada hemen alamazsınız genelde ertesi gün verirler aldığınızda bazen hem kazanın oluş şeklinin yanlış hem de kusurlu olmadığınız halde kusurlu gösterilmeniz durumları ortaya çıkabilir.

Kaza tespit tutanağında kusurlu iseniz neler olabilir?

  • Trafik para cezasına çarptırılabilir
  • Sigorta hasarsızlık indiriminizi kaybedebilir
  • Aleyhinize açılacak tazminat davası ile araç hasarı, değer kaybı, kar kaybı gibi ummadığınız tazminat talepleriile karşılaşılabilir
  • Çalıştığınız kurum tarafından kusurunuz gerekçe gösterilerek işinizden atılabilir
  • Ceza puanınıza etki yaparak ileride sürücü belgenize alıkonulabilir
  • En önemlisi ölümlü yaralamalı bir kaza ise ceza yargılamasında para ya da hapis cezasına mahkum olabilirsiniz. ( Maddi hasarlı kazalarda da çok nadiren tehlikeli araç kullanmaktan dolayı ceza yargılaması yapılabilir )

Kaza Tespit Tutanağı İtirazı Nereye Yapılır?

Eğer ilgili tutanakla beraber tutanakta belirtilen kusura istinaden para cezasına da çarptırılmışsanız ( örn. kırmızı ışıkta geçmek ) itirazınızı ( tutanağı düzenleyen görevlinin bağlı olduğu birimin ki ) genelde bu kazanın meydana geldiği yer oluyor Trafik Mahkemelerine büyükşehirler haricinde Trafik Mahkemeleri olmadığı için Sulh Ceza Mahkemelerine yapmalısınız. Bazen ceza mahkemeleri memurun yaptığı hatalı idari işleme itiraz gibi düşünerek İdare Mahkemesine dava açılmasını belirtmekte iseler de Uyuşmazlık Mahkemesi bu konuda İdari Yargının görevli olmadığını kesin olarak belirtmiştir.Uygulamada genelde para cezası nadiren verildiğinden bu yöntem çok pratik olmamaktadır.Ancak verilen örnekte olduğu gibi eğer kırmızı ışıkta geçmediğiniz gerekçesiyle para cezası iptal edilir ise bu durumda kaza tutanağında yer alan olayda boşa çıkabilmektedir.

Eğer kaza yaralamalı ve ölümlü bir kaza ise ceza kovuşturmasına konu olacak nitelikteyse itirazınızı orada da yapabilirsiniz ancak kovuşturma genellikle geç başladığı için ileride sıkıntı yaşanabilir bazı ölümlü kazalarda savcılık zaten olaydan hemen sonra kaza zaptı olmasına rağmen kendiliğinden keşif yaparak kaza tespit tutanağının aksine bir bilirkişi raporu alabilmektedir. Böyle bir raporun olup olmadığını takip etmeniz faydalı olur.Yoksa da delillerin kaybolacağını düşünüyorsanız savcılığa yapılacak bir başvuru ile kusur incelemesi talep etmek masrafsız bir yol olacağından şansınızı denemenizde fayda vardır.

Bunun haricinde yeni bir olay ise kaza mahallinde yetkili olan Sulh / Asliye Hukuk Mahkemesine başvurarak bilirkişi incelemesi yapılmasını isteyebilirsiniz. Tavsiyem üçlü bilirkişi talep etmeniz çok zaman zaptı düzenleyen polis memuru yerine başka bir polis memurunu görevlendiriyorlar bazen meslektaş dayanışması olabiliyor.
Sonuçta alacağınız yeni rapor hiçbir zaman kesin kusur oranını gösterir bir rapor anlamına gelmemektedir siz ya da karşı taraf dava açar ise mahkemece yeniden kusur incelemesi yapılabilir.

Eğer davaya konu edilebilir bir maddi değer var ise Sulh / Asliye hukuk mahkemeleri bazı durumlarda henüz dava açılmamış olan hallerde delil tespiti esas hakkındaki davaya bakacak olan mahkemeden isteneceğinden dava değere bağlı dava mahiyetinde olacağı ve HMK 2.maddesine göre görev Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verebilmektedir.Dolayısıyla kusur durumuna ilişkin tespit dilekçesi yazar iken delillerin eda davasında yapılacak bilirkişi incelemesine dek kaybolacağı ( örn. fren izi, hasar gören bariyerler vs. ) olduğunu özellikle belirtmeniz son derecede önemlidir.Maalesef gene de matbu kararlar ile talep bazı mahkemelerce eda davasına konu olduğu gerekçesiyle reddedilmektedir.Zaten krokide her şey doğru ise sadece kusurun hatalı verildiğini düşünüyor iseniz tespit yerine doğrudan dava açılması en ekonomik yoldur zira sigorta şirketi de kusurlu araç sürücüsü ve işleteni de alacağınız tek taraflı raporda yer alan kusur oranını delilden öte icra edilebilir bir bağlayıcılığı yasal açıdan olmadığından kabul etmek zorunda değildirler.
Dolayısıyla doğrudan dava açarak ya da size karşı dava açılmasını bekleyerek davada itirazlarınızı belirtip kusur değerlendirmesinin yapılmasını talep edebilirsiniz.
Her durumun özelliğine göre tutanağı inceleyerek tutanakta kusur oranına etki eden ama tutanakta yer verilmeyen ve kaybolma ihtimali olan örn. fren izi gibi bir delil varsa en doğru karar avukata danışarak kaza sonrası olabilecek ihtimallere göre sağlıklı bir değerlendirme yapmak olacaktır.Bu konuda aklınıza takılan sorular ve sigorta şirketine kusur oranı konusunda itiraz ile ilgili bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İtirazda nelere dikkat edilmeli ?

Maddi hasarlı ya da hafif yaralıların bulunduğu bir trafik kazasında trafik zabıtası yolun trafiğe kapandığı hallerde ancak iz ve delilleri kaybolmayacak şekilde işaretledikten ve gerekli işlemleri yaptıktan sonra, Karayolunu trafiğe açmaya yetkilidir.
Eğer ölümlü ve hayati tehlike yaratan yaralanmalı kazalar neden olmuş ise trafik zabıtası yolu hemen trafiğe açamaz açabilmesi için ;

Can, mal ve trafik güvenliğini etkiliyor ayrıca başka bir yoldan geçiş verilemiyorsa ve Cumhuriyet savcısının gecikeceğinin anlaşılması halinde, gerekli işaretlemeler yapılıp araç ve ölüler kenara alınarak durum bir tutanakla tespit edildikten sonra yol trafiğe açılır.
Dolayısıyla kazanın niteliğine göre usulüne uygun olarak gerekli iz ve delillerin işaretlenip işaretlenmediği hususuna mutlaka itiraz edilmelidir.
Uzun yıllar ölümü ve yaralamalı trafik kaza dosyalarını incelemiş biri olarak ülkemizde maalesef kusur durumunun tespitinde vahim hatalar yapılmaktadır. Tecrübelerime istinaden özellikle sigortanız yok ise ve ciddi bir zarar talebiniz varsa ya da ölümlü yaralamalı bir kaza ise tavsiyem kazadan hemen sonra mutlaka ikinci bir incelemeyi aşağıda belirttiğim noktaların da üzerinde durarak yapmanız ve derhal somut iddialarla itiraz etmenizdir.

Raporda nelere dikkat edilmeli ?

  • Yol durumu ( asfalt, toprak vs. ) doğru yazılmış mı ?
  • Kaza mahalli doğru belirtilmiş mi ? Şu an gprs koordinatları ile noktasal olarak tespit yapılabilmekte siz de akıllı telefon , tablet bilgisayar vs. ile koordinatları mutlaka kontrol edin.
  • Kazanın kamuya yani toplumun geneline açık bir alanda olup olmadığı da önemlidir özel mülke tabi bir alanda kusur durumu değişebilir örneğin üniversite kampüsü ya da askeri alanlarda özel trafik düzenlemeleri olabilmektedir.Çevrenin ışık durumu yani kaza anında havanın aydınlık olup olmadığı, güneşin gökyüzündeki konumu, meteorolojik veriler ( yağmur, kar , sis vs. )
  • Kaza mahalline tüm yönlerden gelmeden önceki trafik işaretleri hakkında bilgi ( Uygulamada bu husus sık sık atlanılmaktadır mutlaka kendiniz olay yerinde gerekli incelemeleri, yapınız bazen kaldırılmış trafik işareti izine rastlayabilirsiniz bunları not ediniz )
  • Olayın meydana geldiği saat ve dakika ( Özellikle alkollü kazalarda çok önem taşır )
  • Olaya karışan araçların cinsi ve teknik özellikleri doğru yazılmış mı ? Araç içerisinde fazla yük yolcu var mı ?
  • Yükün cinsi ve niteliği bazı durumlarda son derece önemlidir
  • Kazaya karışan sürücüler tarafından alınan önlemler ( Özellikle park halindeki bir aracın gerekli işaretlemeleri yapıp yapmadığı ve yaptı ise krokide nasıl gösterildiği çok önemlidir )
  • Zeminde fren izi olup olmadığı, varsa kaç metre olduğu kusur tayininde en önemli noktadır mutlaka siz de ölçmelisiniz en ufak bir yanlışlık özellikle ölümlü kazalarda çok ağır bedeller ödemenize neden olabilir unutmayın bu izler kaza anından hemen sonra iklim koşullarına göre kaybolmaya başlayabilir.
  • Çarpmanın yeri ve ölçümlendirilmesi dikkat edilecek kusura etken eden önemli hususlardandır bazen tam yerini tespit kolay olmadığından hata yapılmaktadır.
  • Teknik arıza varsa tespit edilmesi özellikle aniden duran ya da fren yapamayan araçlarda özellikle taraflardan birinin de iddiası bu doğrultuda ise mutlaka teknik bilirkişi ile araç üzerinde incelenmelidir.
  • Olayın meydana gelişine ilişkin tanık ifadeleri varsa çelişkili ifadelerin giderilmesi hususu da önemlidir kaza anlık bir olay olduğu tanıklara şok yaşattığı için çelişkiler doğabilir tanıkların kim olduğu kaza yapan kişiler ile yakınlığı mutlaka araştırılmalıdır.
  • Mahallinde görülerek krokinin tanzim edilip edilmediği sorgulanmalıdır kimi zaman beyanla kroki tanzim edilmektedir.
  • Olaya karışan araçların üzerinde oluşan hasarın olayın oluş şekline uygunluğu incelenmelidir bu inceleme esnasında kaza senaryosu yeniden canlandırılmalı tecrübeli bir teknik personelden destek alınmalıdır.
  • Tutanaklar en az iki görevli tarafından düzenlenmelidir ancak hafif yaralanmalı veya maddi hasarlı kazalarda tek görevli tarafından rapor şeklinde de düzenlenebilir.
  • Türk Silahlı Kuvvetlerine ait araçların karıştığı trafik kazalarında bir askeri temsilcinin bulundurulması mecburidir.

Sizin aleyhinize düzenlenen bir raporu tebliğ alır ya da öğrenir iseniz yine yukarıdaki ilkeler ışığında itiraz edebilirsiniz özellikle uygulamada kimi zaman taraflardan biri kazadan aylar sonra Sulh / Asliye Hukuk Mahkemelerine başvurarak kusur tespiti talep etmekte ise de tek taraflı beyanlara istinaden verilen raporun ne kadar sağlıklı olacağı tartışmaya açıktır.

Avukat Fatih Üç / http://www.fatihuc.av.tr

YORUMLAR

Popüler Yazılar
astsubay maaşları çıkmış ehliyet soruları çarkıfelek başvuru